KATOLSKI    

POSOŁ

Časopis katolskich Serbow
Załoženy 1863

Wudawa Towarstwo

Cyrila a Metoda z.t.

Póstowe naměsto 2
02625 Budyšin

 
Stawizny biblije w serbskej rěči
 

 

1548

je Mikławš Jakubica dokonjał jedyn z prěnich europskich přełožkow Lutheroweho Noweho zakonja, do delnjoserbšćiny. Chowa so w Berlinskim Pruskim kulturnym archiwje.

 

1678-1711

přełoži Budyski kanonik Jurij Hawštyn Swětlik cyłu bibliju Stareho a Noweho zakonja po wulgaće do hornjoserbšćiny. Chowa so w štyrjoch folijowych zwjazkach w Budyskim Tachantskim archiwje. Wobaj přełožkaj wostaštej w rukopisu, dokelž njebě srědkow za ćišć (lětoličbje po najnowšim slědźenju dr. Siegfrieda Seiferta).

 

1706

Směrodajny za wuwiće hornjoserbšćiny je Michała Frencelowy přełožk Lutheroweho Noweho zakonja, wudaty 1706 wot jeho syna Abrahama w Budyšinje. Frencel bě nimo grjekskeho tež přirunał čěski tekst.

 

1709

je dźakowano pietistiskim spěchowarjam wušoł Nowy zakoń w delnjoserbskim přełožku Jana Bogumiła Fabriciusa w Choćebuzu. Dalše jeho wudaća su z lět 1741, 1759, 1775 a 1848. Wšě su dwurěčne serbsko-němske, zo bychu so Serbja na němčinu zwučili. Braniborski kurwjerch bě 1667 postajił, zo bychu so serbske wudaća konfiskowali a zničili.
To je z wažnej přičinu, zo je so serbšćina w Delnjej Łužicy zesłabiła.

 

1728

je skónčnje w Budyšinje wušła cyła biblija po Lutherowym přełožku. Přełožili su ju w lětach 1716-27 štyrjo dalši ewangelscy fararjo z Budyskeho kraja: Jan Běmar, Matej Jokuš, Jan Langa a Jan Wawer.
Tale biblija ma hišće wjele germanizmow a dźensa zastarsku rěč. Je naposled wušła 1905 (11. nakład). 1796 publikowaše Jan Bjedrich Fryco Stary zakoń w delnjoserbšćinje.

 

1868

wuńdźe wot Jana Bjedricha Tešnarja rěčnje porjedźena cyła bibilija delnjoserbsce.

 

1880

je Britiske bibliske towarstwo hišće wudało čistodelnjoserbski tekst Noweho zakonja.

 

 

  Na katolskej stronje su w ćišću dotal wušli:
1690

Swětlikowe knihi perikopow (čitanja a ewangelije) z někotrymi kěrlušemi za lud.

 

1750

je wudał biskop Jakub Wóski (jako prěni Serb po reformaciji) w Budyšinje porjedźenu Swětlikowu knihu.

 

1872

wuńdźe w Budyšinje Kniha psalmow po přełožku z hebrejšćiny Jana Larasa.

 

1896

wuda Towarstwo swjateju Cyrila a Metoda w Budyšinje nowy přełožk Noweho zakonja dotal poslednjeho serbskeho biskopa Jurja Łusčanskeho a kanonika
Michała Hórnika. Tónle rěčnje hižo jara dobry přełožk dźiwa na zhromadnosće grjekšćiny ze serbšćinu (formy werba: particip, transgresiw, aorist a dual).

 

1920

wuda dr. teol. Filip Rězak w Budyšinje někotre knihi swojeho přełožka Stareho zakonja (Ps, Ijob, Př).

 

1953

W nowšim času dachu so serbscy katolscy bohosłowcy pod redaktorstwom Měrćina Salowskeho do nowopřełožka po originalnych bibliskich rěčach a prawidłach Druheho Vatikanskeho koncila, dokelž měješe so dale bóle maćeršćina w Božich słužbach cyrkwje wužiwać.

 

1966

wuńdźe w Budyskim Ludowym nakładnistwje Domowina Nowy zakoń,

1968 psalmy,
1973 powučne a profetiske knihi Stareho zakonja (II) a
1976

stawizniske knihi Stareho zakonja (I).

Tute knihi běchu bórze rozebrane.

 

2006

wuńdźe přehladany přełožk w jednym zwjazku.

 

 

 

Katolski Posoł, 19. nowembra 2006

CMS by jan budar media | Alle Inhalte sind © by Katolski Posoł 2008